Brandweer Achterhoek West

november 2015 - februari 2016

Van november 2015 tot en met februari 2016 heb ik in het kader van één van mijn verdiepingen een onderzoek gedaan naar de online aanwezigheid van de Brandweer Achterhoek West. Op basis van dit onderzoek heb ik vervolgens een adviesrapport geschreven voor de Brandweer. In deze 2 rapporten zijn onder andere de verschillende websites en social media kanalen onderzocht.

De opdracht

De Brandweer Achterhoek West heeft een opdracht bij Saxion neergelegd om een probleem voor hen op te lossen. Dit probleem was het gebrek aan instroom van nieuwe vrijwilligers bij de brandweerposten in het cluster Achterhoek West. Naast het gebrek aan instroom van nieuwe vrijwilligers, gaan er binnen nu en 10 jaar zeer veel vrijwilligers "met pensioen". De opdracht van Brandweer Achterhoek West was hier een (creatieve/innovatieve) oplossing voor te vinden om ervoor te zorgen dat er geen posten hoeven te sluiten.

Concept

Uit een kort vooronderzoek is gebleken dat de Brandweer Achterhoek West op diverse plaatsen online terug te vinden is, maar dat er erg veel websites/platformen zijn waarop kleine stukjes informatie te vinden zijn. De doelgroep voor de vrijwilligerswerving van de brandweer is ongeveer personen tussen 25 en 45 jaar oud. Van deze groep mensen gebruikte in 2013 al 94% dagelijks het internet, inmiddels zal dit percentage nog verder zijn opgelopen (CBS, 2013). Daarom wil ik de online aanwezigheid van de Brandweer Achterhoek West verder onderzoeken en daarna een advies uitbrengen waar deze verbeterd kan/moet worden.

Onderzoek

Om een duidelijk startpunt voor het onderzoek te hebben, was het belangrijk om eerst uit te zoeken welke online middelen de Brandweer Achterhoek West tot haar beschikking heeft. Dit bleek na een kort onderzoek het volgende te zijn:

  • 4 Websites
  • 2 Twitter accounts
  • 10 Facebook pagina's
Gedurende het onderzoek is één van de websites door de Brandweer offline gehaald en is er één website plotseling onbereikbaar geworden. Van de overgebleven 2 websites was er één van de post Varsseveld, de andere website was de pagina op de landelijke website van de brandweer. Deze laatste pagina heb ik zeer uitgebreid geanalyseerd, omdat dit de meest belangrijke pagina is om eventuele vrijwilligers te werven.

Google

Een belangrijke bron voor verkeer naar de website van de brandweer is uiteraard Google, het was daarom ook erg belangrijk om zowel de positionering als de weergave in de zoekresultaten van de Brandweer te onderzoeken. Uit het onderzoek bleek dat de positionering in Google op de belangrijkste zoekwoorden (zoals: "brandweer achterhoek west" en "brandweer vrijwilliger worden Doetinchem") zeer goed is. De pagina's van Brandweer Achterhoek West staan bij deze zoekwoorden op de eerste 3 posities in Google, dit is dus prima in orde en hier hoeft zeker een aandacht aan besteed worden.

brandweer.nl google search result

Iets dat wel verbeterd moet worden, is de manier hoe de websites weergegeven worden in de Google zoekresultaten. Zoals te zien in de bovenstaande foto, is de titel erg lang en staat de meest interessante en relevante informatie pas helemaal aan het eind. Voor deze relevante informatie staat een gedeelte van de url van de pagina, totaal niet relevant om in de titel van de pagina te plaatsen. Naast de titel, is ook de beschrijving van de pagina niet erg relevant, er wordt hier informatie gegeven over de structuur van het brandweer cluster terwijl deze informatie op dit moment niet relevant is. Beter zou zijn om hier een korte omschrijving toe te voegen van de inhoud van de pagina. Op deze 2 vlakken (titel en omschrijving) valt er bij zeer veel pagina's nog veel winst te behalen omdat deze pagina's momenteel niet aantrekkelijk eruit zien in de Google zoekresultaten.

Website analyse

De logische volgende stap na het analyseren van de weergave en positionering in Google, is natuurlijk het analyseren van de pagina zelf. Omdat het onmogelijk is om alle gerelateerde pagina's in de landelijke website van de brandweer te analyseren, heb ik mij beperkt tot de belangrijkste pagina('s).

brandweer.nl google search result

Als we kijken naar de pagina van de Brandweer Achterhoek West, wat de doelpagina is van het domein http://brandweerachterhoekwest.nl, dan zien we een pagina zonder duidelijke call to action. Er zijn veel elementen op de pagina rood, maar toch komt er geen enkel element duidelijk naar voren. Van alle elementen in de pagina, valt de navigatiebalk bovenaan de pagina nog het meeste op, dit is natuurlijk niet de bedoeling. Er zijn vrijwilligers nodig en toch is deze oproep niet het eerste dat de bezoeker ziet. Er staat wel een grote flyer met een oproep voor vrijwilligers op de pagina, maar deze is gek genoeg specifiek voor de Brandweerpost Wehl. Verder staan er in de tekst geen duidelijke tussenkopjes en hierdoor lijkt het erg veel tekst te zijn zonder duidelijke structuur.

Daarnaast staan er aan de rechter- en onderzijde extreem veel links naar andere pagina’s binnen de website van de brandweer. Toch vallen ook deze links weinig op, doordat deze dezelfde tekstgrootte hebben als de lopende tekst en ze ook geen afwijkende kleur hebben. Het enige waaraan zichtbaar is dat het hier om een link gaat, is het rode pijltje voor of achter de tekst.

Wervingspagina

Wanneer we verder kijken op de website van de Brandweer dan komen we op de, zeer belangrijke, wervingspagina voor vrijwilligers.

brandweer.nl wervingspagina

Deze uitermate belangrijke vrijwilligers wervingspagina heeft geen duidelijke call to action, maakt nauwelijks gebruik van tussenkopjes en is een rommeltje aan wervingsposters van verschillende brandweerposten. Dit maakt het niet alleen esthetisch minder aantrekkelijk, maar zorgt er ook voor dat een potentiele vrijwilliger wellicht geen contact meer opneemt (“ze zoeken alleen vrijwilligers in Varsseveld en Wehl”). Het is logisch dat er niet op alle posten, altijd vrijwilligers gezocht worden, maar wanneer iemand zich aan heeft gemeld, kan hij of zij altijd nog later afgewezen worden. Echter is op die manier de contactinformatie van de potentiele vrijwilliger bekend bij de Brandweer Achterhoek West en kan, wanneer er wel vrijwilligers nodig zijn, contact opgenomen worden.

Sociale media

Wanneer je als organisatie in contact wil komen met mensen via het internet dan kan je niet om sociale media heen, daarom volgt nu het onderzoek naar de diverse bestaande sociale media kanalen van de Brandweer Achterhoek West en bijbehorende brandweer posten. Omdat de Brandweer Achterhoek West en posten enkel actief is op Facebook en Twitter zal ik mijn onderzoek beperken tot deze twee sociale media.

Post Facebook likes Laatste bericht Twitter volgers Laatste tweet
Achterhoek West - - 1504 4 januari 2016
Hengelo - - - -
Steenderen 2 20 juli 2015 - -
Vorden 555 27 januari 2016 275 27 januari 2016
Zelhem 5 Nooit - -
Doetinchem 193 28 januari 2016 - -
Wehl 159 14 januari 2016 - -
Bergh - - - -
Didam 39 6 januari 2016 - -
Gendringen 1183 21 januari 2016 - -
Silvolde 588 1 februari 2016 - -
Varsseveld 749 9 januari 2016 - -
Facebook

Zoals te zien in het bovenstaande overzicht, heeft bijna elke post zijn eigen Facebook pagina. Dit zijn allemaal pagina’s behalve bij de post Silvolde, zij hebben ervoor gekozen om niet een pagina aan te maken, maar om een “persoon” aan te maken. Zij hebben daarom geen likes, maar vrienden. Hoe succesvol de pagina’s zijn varieert enorm en ook hoe professioneel en uitgebreid de pagina’s zijn ingericht varieert. De meest succesvolle pagina is de pagina van Gendringen met maarliefst 1183 likes. Het is duidelijk terug te zien dat de pagina’s die regelmatig een bericht plaatsen, aanzienlijk meer likes hebben dan de pagina’s die nooit of minder vaak plaatsen.

Twitter

Er zijn slechts 2 Twitter accounts die gelinkt zijn aan de Brandweer Achterhoek West, één voor het hele cluster en één van Post Vorden. Het account van het cluster heeft een behoorlijk aantal volgers, namelijk 1504 op het moment van schrijven. Dit is een behoorlijk groot publiek dat gebruikt kan worden om meer vrijwilligers te werven. Natuurlijk kost het bijhouden van een (actief) Twitter account een redelijke hoeveelheid tijd, maar ook hier geldt dat het uiteindelijk een behoorlijke hoeveelheid volgers op kan leveren. Met deze volgers kan je ontzettend makkelijk in contact komen en dit maakt het dan ook ideaal om vrijwilligers te werven.

Facebook

brandweer.nl facebookpagina facebook

Het aantal likes is echter niet het enige verschil, wanneer we de meest succesvolle pagina (Gendringen) vergelijken met de minst succesvolle (Steenderen) dan zien we figuur 6. In figuur 6 zien we links de Facebook pagina van post Steenderen en rechts de pagina van post Gendringen. De pagina van Gendringen ziet er professioneel uit met een profielfoto en omslagfoto, daarnaast wordt er op die pagina regelmatig een nieuw bericht geplaatst. Post Gendringen heeft ervoor gekozen om op hun Facebook pagina updates rondom 112 meldingen te plaatsen, iets dat voor veel mensen in en om Gendringen interessant zal zijn. Daarnaast plaatsen zij regelmatig foto’s activiteiten op en rond de vrijwilligers van de brandweer.

Uiteraard kost het op een dergelijk niveau bijhouden van een Facebook pagina tijd, maar het levert uiteindelijk een publiek van bijna 1200 mensen op die ieder bericht zien dat geplaatst wordt op de pagina. Wanneer er dus een oproep geplaatst zou worden voor nieuwe vrijwilligers, zal dit door een groot deel van het dorp gezien worden. Daarnaast gaat het hier om dorpen, waarin veel mensen elkaar vaak veel spreken en het op die manier in een zeer korte tijd, zeer veel mensen kan bereiken. Pagina’s zoals de pagina van Post Steenderen voegen eigenlijk niets toe aan de online aanwezigheid van de Brandweer, men kan zich dus afvragen in hoeverre het nut heeft om een dergelijke pagina te laten bestaan.

Advies

Op basis van mijn onderzoek heb ik een redelijk duidelijk beeld gekregen van de huidige online aanwezigheid van de Brandweer Achterhoek West. Er worden veel dingen goed gedaan, maar er zijn ook nog veel verbeterpunten. In het nu volgende adviesrapport zal ik mijn aanbevelingen doen om de online aanwezigheid te verbeteren ten behoeve van het werven van vrijwilligers. Veel van deze tips/adviezen zijn ook toepasbaar op andere regio’s binnen (of buiten) de VNOG.

Google

De rank van de pagina’s van de Brandweer Achterhoek West in Google op de belangrijkste zoekwoorden is prima, de belangrijkste websites staan op de hoogste posities en er zijn geen websites die missen. De titel van de pagina van het cluster moet duidelijker en korter, dit zou aangepast kunnen worden naar “Brandweer Achterhoek West”. De beschrijvingen van zowel de pagina van het cluster, als de pagina’s van de posten moeten duidelijker. Er staat nu veel niet relevante informatie in, alle informatie in de beschrijving moet bijdragen aan het verduidelijken van de inhoud van de pagina.

Websites

Op de pagina’s van het cluster en de individuele posten valt het een en ander te verbeteren. Het eerste is het toevoegen van een contact pagina of aanmeldformulier, momenteel moeten potentiele vrijwilligers een mail sturen naar een e-mailadres dat enkele keren genoemd wordt. Door een contact formulier toe te voegen wordt de drempel om contact op te nemen verlaagd en zullen mensen eerder een bericht sturen. Daarnaast moet duidelijker gecommuniceerd worden dat er ook vrijblijvend contact opgenomen mag worden voor meer informatie.

Op de pagina voor de vrijwilligerswerving zouden geen oproepen geplaatst moeten worden voor specifieke posten, maar voor vrijwilligers in de gehele regio Achterhoek West. Ook al zijn er in sommige posten wellicht momenteel geen vrijwilligers nodig, het is een betere situatie om nee te moeten zeggen tegen een potentiele vrijwilliger dan om überhaupt geen nieuwe vrijwilligers te werven. Dit heeft verschillende voordelen, allereerst is de contactinformatie van de potentiele vrijwilliger bekend en kan er dus makkelijk contact opgenomen worden wanneer er wel vrijwilligers nodig zijn. Daarnaast voorkomt het gevallen waarin potentiele vrijwilligers geen contact opnemen omdat zij hun eigen dorp niet op de pagina zien staan, terwijl zij wellicht bij een andere post prima terecht kunnen.

Verder kan het blok tekst op elke pagina overzichtelijker gemaakt worden door duidelijkere tussenkopjes te gebruiken, bijvoorbeeld met grotere letters of door gebruik te maken van een afwijkende kleur. Dit draagt bij aan de leesbaarheid van de tekst.

Daarnaast zijn de huidige call to actions niet relevant en staan ze bovendien te ver naar onder. De belangrijkste call to action op de pagina zou moeten verwijzen naar het, nog toe te voegen, contactformulier. Het belangrijkste doel van de pagina is het werven en informeren van potentiele vrijwilligers, zij zouden niet moeten zoeken naar een manier om contact op te nemen.

Sociale media

Binnen het cluster Achterhoek West zijn er enkele posten die het erg goed doen op Facebook, een voorbeeld hiervan is post Gendringen, maar ook post Vorden doet het zeer goed. Belangrijk is om ervoor te zorgen dat de Facebook pagina’s die bestaan goed bijgehouden worden. Dit betekent dat er een profielfoto en omslagfoto op zou moeten staan, samen met wat basis informatie over de post en een adres. Het belangrijkste is dat er regelmatig (minimaal 1x per week) een bericht, foto, video of (nieuws)artikel geplaatst wordt. Op deze manier blijven mensen betrokken bij de post en zullen zij ook eerder een eventuele oproep voor vrijwilligers delen met hun vrienden.

In de huidige situatie is er slechts 1 post met een eigen Twitter account, daarnaast is er de algemene Twitter account van het cluster. Aangezien de meeste posten er al niet in slagen om hun Facebook pagina bij te houden, lijkt het mij onverstandig om de werklast verder te verhogen door het toevoegen van een Twitter account voor elke post. Posten waarbij het bijhouden van de Facebook pagina zonder problemen gaat, zouden eventueel een Twitter account erbij kunnen nemen. Wel is op dit gebied kwaliteit belangrijker dan kwantiteit, 1 goed bijgehouden account is meer waard dan 2 slecht bijgehouden accounts.

Het bijhouden van de sociale media zou niet (alleen) de verantwoordelijk moeten zijn van de postcommandant. Het kan ook prima toevertrouwd worden aan vrijwilliger die weet hoe hij/zij met sociale media om moet gaan. Aan andere vrijwilligers kan gevraagd worden om eventuele interessante zaken vast te leggen met camera of smartphone en door te sturen aan de verantwoordelijke vrijwilliger. Eventueel zou het onderhouden van de sociale media ook door meerdere vrijwilligers gedaan worden.

Zelfreflectie & Feedback

Deze opracht voor de Brandweer Achterhoek West is voor mij zeer leerzaam geweest. Enerzijds heb ik mijn vaardigheden op het gebied van wetenschappelijke verslaglegging kunnen verbeteren, anderzijds heb ik geleerd om zeer kritisch te kijken naar websites en social media kanalen. De Brandweer Achterhoek West gaf aan zeer tevreden te zijn met mijn opgeleverde werk en dachten hier zeker iets mee te kunnen. Ook het aanwezige lid van de afdeling communicatie gaf aan dat er zeer goede punten in mijn verslag zitten die zij zeker mee zullen nemen bij het verbeteren van hun communicatie. Uiteindelijk had ik wellicht meer uit deze opdracht kunnen halen als ik er langer de tijd voor had gehad, ik had dan een gedeelte van mijn advies daadwerkelijk uit kunnen voeren, helaas was dit door tijdgebrek nu niet mogelijk en is het bij een verslag gebleven.

Contact

*Verplichte velden